Πυραλιδα / Οστρινια - ΑΜΠΕΛΙ: Ποικιλια Σουλτανινα

Το έντομο Πυραλίδα της αμπέλου, με άλλα ονόματα: Τυλιγάδι ή πυραλίδα της αμπέλου. Επιστημονική ονομασία: Sparganothis pilleriana. Τάξη - Οικογένεια: Lepidoptera - Tortricidae.

Είναι πολυφάγο λεπιδόπτερο, του οποίου οι προνύμφες προσβάλλουν τους οφθαλμούς, τα φύλλα, τους τρυφερούς βλαστούς και τις ταξιανθίες. Χαρακτηριστικό της προσβολής είναι η σύνδεση και αναδίπλωση των φύλλων με μεταξώδη νήματα, μέσα στα οποία προστατεύονται και τρέφονται οι προνύμφες. Οι προσβολές μπορεί να εμφανίζονται τοπικα και περιστασιακα, ωστόσο σε υψηλούς πληθυσμούς μπορούν να προκαλέσουν σημαντική ζημιά.

Συμπτώματα:

Οφθαλμοί: Φαγώματα και καταστροφή των ευαίσθητων ιστών κατά την έναρξη της βλάστησης.

Φύλλα: Ακανόνιστα φαγώματα και εκτεταμένη κατανάλωση του παρεγχύματος, με αποτέλεσμα να παραμένουν τμήματα της επιδερμίδας και των νεύρων. Δύο ή περισσότερα φύλλα ενώνονται ή διπλώνονται με μεταξώδη νήματα, σχηματίζοντας προστατευτική «φωλιά».

Κορυφές βλαστών: Προσβολή των τρυφερών ιστών, που σε έντονες περιπτώσεις μπορεί να οδηγήσει σε μάρανση ή ξήρανση της κορυφής.

Ταξιανθίες και βότρεις: Σύνδεση των ανθικών μερών με νήματα και φαγώματα που μπορούν να μειώσουν το παραγωγικό δυναμικό του πρέμνου.

Χαρακτηριστική ένδειξη είναι ο συνδυασμός φαγωμένων φύλλων, η μεταξωδών νημάτων και προνύμφης μέσα στα ενωμένα φυτικά μέρη. Ωστόσο, επειδή και άλλα λεπιδόπτερα σχηματίζουν παρόμοια καταφύγια, η αναγνώριση δεν πρέπει να στηρίζεται μόνο στην παρουσία νημάτων.

Αναγνώριση του εντόμου:

Ακμαίο: Μικρή πεταλούδα με κιτρινωπές έως χρυσοκάστανες πρόσθιες πτέρυγες, που φέρουν συνήθως τρεις καστανές εγκάρσιες ζώνες. Χαρακτηριστικοί είναι οι επιμήκεις χειλικές προσακτρίδες, οι οποίες προεξέχουν μπροστά από την κεφαλή.

Αυγά: Επίπεδα, ωοειδή, τοποθετημένα σε ομάδες ή «πλάκες» πάνω στα φύλλα. Οι ωοπλάκες έχουν αρχικά πρασινωπό χρώμα και μπορεί να περιλαμβάνουν δεκάδες έως περισσότερα από εκατό αυγά.

Προνύμφη: Σε πλήρη ανάπτυξη έχει μήκος περίπου 18-30 mm, πρασινωπό έως τεφροπράσινο σώμα και σκουροκάστανη κεφαλή και προθωρακική πλάκα.

Βιολογία και Περίοδος εμφάνισης:

Στην ευρώπη αναπτύσσει μία γενεά τον χρόνο. Διαχειμάζει ως νεαρή προνύμφη πρώτου σταδίου, μέσα σε μικρό μεταξώδες καταφύγιο, κυρίως κάτω από τον φλοιό ή σε σχισμές του ξύλου.

Την άνοιξη, με την έκπτυξη των οφθαλμών και όταν οι θερμοκρασίες γίνουν ευνοϊκές, οι προνύμφες εγκαταλείπουν τα καταφύγιά τους και μετακινούνται προς τη νέα βλάστηση. Αρχικά τρέφονται από οφθαλμούς και τρυφερά φύλλα και στη συνέχεια εγκαθίστανται ανάμεσα σε φύλλα και ταξιανθίες, τα οποία συνδέουν με μεταξώδη νήματα.

Η προνυμφική δραστηριότητα διαρκεί συνήθως περίπου 40-50 ημέρες. Η νύμφωση γίνεται μέσα στα διπλωμένα φύλλα και ακολουθεί η εμφάνιση των ακμαίων το καλοκαίρι. Ο ακριβής χρόνος μεταβάλλεται ανάλογα με την περιοχή και τις θερμοκρασίες και δεν πρέπει να συνδέεται με μία σταθερή ημερομηνία για όλους τους αμπελώνες.

Οι νεαρές προνύμφες που εκκολάπτονται από τα θερινά αυγά συνήθως δεν αρχίζουν αμέσως να τρέφονται, αλλά αναζητούν προστατευμένες θέσεις και εισέρχονται σε διάπαυση μέχρι την επόμενη άνοιξη.

Παρακολούθηση πληθυσμού:

Η παρακολούθηση αρχίζει από την έκπτυξη των οφθαλμών και συνεχίζεται κατά την ανάπτυξη της ανοιξιάτικης βλάστησης. Ελέγχονται οφθαλμοί, νεαρές κορυφές, φύλλα και ταξιανθίες για ζωντανές προνύμφες, πρόσφατα φαγώματα και μεταξώδη καταφύγια. Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται σε αμπελώνες με ιστορικό προσβολής.

Οι ειδικές φερομονικές παγίδες μπορούν να βοηθήσουν στην καταγραφή της θερινής πτήσης των ακμαίων. Επειδή όμως η βασική ζημιά προκαλείται νωρίτερα από τις διαχειμάζουσες προνύμφες, οι θερινές συλλήψεις δεν υποκαθιστούν τον ανοιξιάτικο επιτόπιο έλεγχο.

Αντιμετώπιση:

Καλλιεργητικά και βιολογικά μέτρα

Σε μικρές, εντοπισμένες εστίες μπορούν να απομακρύνονται με το χέρι οι προνύμφες μαζί με τα μεταξώδη καταφύγιά τους, χωρίς εκτεταμένη αφαίρεση υγιούς βλάστησης.

Πρέπει να διατηρούνται οι φυσικοί εχθροί, ιδιαίτερα τα παρασιτοειδή υμενόπτερα και δίπτερα, με αποφυγή άσκοπων ψεκασμών και μη επιλεκτικών εντομοκτόνων.

Η αντιμετώπιση εντάσσεται στη συνολική παρακολούθηση του αμπελώνα, χωρίς να θεωρείται δεδομένο ότι οι επεμβάσεις για άλλους εχθρούς καλύπτουν και την πυραλίδα: η εποχή δραστηριότητας και η προστατευμένη θέση των προνυμφών επηρεάζουν καθοριστικά την αποτελεσματικότητα.

Στοχευμένη επέμβαση με σκευάσματα:

Όταν διαπιστώνεται ενεργή προσβολή που δικαιολογεί επέμβαση, κρίσιμο στοιχείο είναι ο χρόνος: η αντιμετώπιση πρέπει να στοχεύει τις νεαρές, ενεργές προνύμφες την άνοιξη, πριν σχηματίσουν πυκνά μεταξώδη καταφύγια και πριν προκληθεί εκτεταμένη ζημιά.

Χρησιμοποιούνται μόνο προϊόντα με ισχύουσα έγκριση, σύμφωνα με την ετικέτα και τις τοπικές γεωργικές προειδοποιήσεις. Η εφαρμογή πρέπει να καλύπτει τα ευπαθή μέρη όπου δραστηριοποιούνται οι προνύμφες, με παράλληλη προστασία των ωφέλιμων οργανισμών.

Ενας ψεκασμός επαφής μπορει να μην αρκεί. Η έξοδος των διαχειμαζουσών προνυμφών μπορεί να παρατείνεται για εβδομάδες, ενώ τα διπλωμένα φύλλα και τα νήματα δυσκολεύουν την επαφή του ψεκαστικού υγρού με το έντομο. Πρέπει γίνεται επανελέγχος για πληθυσμούς.