Isoxadifen-ethyl (Ζιζανιοκτονο): Δραστικη Ουσια

Πληροφορίες και τρόπος λειτουργίας της δραστικής ουσίας Isoxadifen-ethyl

Το Isoxadifen-ethyl δεν είναι ζιζανιοκτόνο, αλλά αντιφυτοτοξική ουσία (safener) που προστίθεται σε ζιζανιοκτόνα, κυρίως σε καλαμπόκι, για να προστατεύει την καλλιέργεια από τη φυτοτοξικότητα των δραστικών (ιδίως HPPD και σουλφονυλουρίες).
Είναι βοηθητική ουσία· η ασφάλεια και οι περιορισμοί χρήσης αξιολογούνται σε επίπεδο τελικού ζιζανιοκτόνου, επομένως πρέπει πάντα να ακολουθούνται πιστά οι οδηγίες της ετικέτας (δοσολογία, καλλιέργειες, ζώνες προστασίας κ.λπ.).

Χημική ταυτότητα:

• Κοινό όνομα: Isoxadifen‑ethyl
• Χημική ονομασία (IUPAC): ethyl 5,5‑diphenyl‑4,5‑dihydro‑1,2‑oxazole‑3‑carboxylate
• Μοριακός τύπος: C₁₈H₁₇NO₃
• Χημική ομάδα: παράγωγο ισοξαζολίνης / isoxazole, δομή τύπου 5,5‑διφαινυλ‑ισοξαζολίου

Ρόλος & μηχανισμός δράσης (safener)

• Χρησιμοποιείται ως αντιφυτοτοξικό σε ζιζανιοκτόνα καλαμποκιού, π.χ. σε σκευάσματα με tembotrione, foramsulfuron, fenoxaprop‑P‑ethyl, iodosulfuron‑methyl‑Na κ.ά.
• Δεν έχει ζιζανιοκτόνο δράση στα ζιζάνια· είναι ανενεργό στους πληθυσμούς ζιζανίων.
• Στο φυτό‑καλλιέργεια (π.χ. καλαμπόκι)
  • Ενεργοποιεί και ενισχύει ένζυμα αποδόμησης των ζιζανιοκτόνων (κυρίως P450, GST κ.λπ.).
  • Επιταχύνει τον μεταβολισμό και την αποτοξίνωση της δραστικής ουσίας στους μεριστωματικούς ιστούς (σημεία ανάπτυξης).
  • Έτσι μειώνει τη συγκέντρωση του ζιζανιοκτόνου στους ευαίσθητους ιστούς του καλαμποκιού και προστατεύει την καλλιέργεια από εγκαύματα, χλωρώσεις, καθυστέρηση ανάπτυξης κ.λπ.

Χρήση σε σκευάσματα:

• Δηλώνεται στην ετικέτα ως «αντιφυτοτοξική ουσία» (safener) με ποσοστό συνήθως 2–5% κ.β. στο τελικό ζιζανιοκτόνο
• Στόχος: να επιτρέψει πιο «δυνατά» ζιζανιοκτόνα μίγματα (π.χ. HPPD + sulfonylurea) με καλή εκλεκτικότητα στο καλαμπόκι.

Φυσικοχημικές ιδιότητες (ενδεικτικά):

• Μοριακό βάρος: ~295.3 g/mol.
• Σημείο τήξης: 87–88 °C
• Διαλυτότητα στο νερό: χαμηλή, περίπου 1 mg/L στους 20 °C
• Log P (n‑octanol/water): ~3.8 (μέτρια λιπόφιλο)
• Χρώμα: λευκό έως υπόλευκο στερεό

Οικοτοξικολογικό προφίλ – ασφάλεια:

• Σε αξιολογήσεις (π.χ. Ρωσία, ΕΕ) ταξινομείται ως αντιφυτοτοξικό συστατικό σκευασμάτων με μέτρια οξεία τοξικότητα σε θηλαστικά (LD₅₀ από το στόμα σε αρουραίους της τάξης του 1600–1900 mg/kg).
• Σκευάσματα που περιέχουν isoxadifen‑ethyl ανήκουν συνήθως στον 3ο κλάδο επικινδυνότητας για τον άνθρωπο και για τις μέλισσες (μέτριου κινδύνου, με τήρηση προφυλάξεων ετικέτας).
• Δεν είναι εγκεκριμένο ως αυτόνομο φυτοπροστατευτικό στην ΕΕ (χρησιμοποιείται μόνο ως safener σε συγκεκριμένα ζιζανιοκτόνα).